دلدادگی

مراسم بزرگداشت زنده یاد پرویز مشكاتیان عصر دیروز در تالار شهید چمران دانشگاه تهران برگزار شد.

به نوشته اعتماد در این مراسم كه به همت انجمن اسلامی پردیس دانشكده هنر تهران و دانشكده های فنی تهران برگزار شد، محمدرضا درویشی روی صحنه رفت و خود را به عنوان همكلاس، همخانه، همسایه، همدل و رفیق مشكاتیان معرفی كرد. او مشكاتیان را یكی از مهم ترین و خاص ترین موسیقیدان های ایران توصیف كرد؛ «سیر و سلوك پرویز مشكاتیان مخصوص به خودش بود و هیچ شباهتی به سلوك دیگر استادان موسیقی ایران نداشت.» او افزود؛ «سال 53 او از نیشابور و من از شیراز در كنكور دانشكده هنر امتحان دادیم و هر دو قبول شدیم و در سال 54 با هم در تهران همخانه شدیم و من خود شاهد ممارست پرویز و سیر و سلوكش برای وارد شدن به مقام معنوی ردیف دستگاهی ایران در آن سال ها بودم.» او ادامه داد؛ «مشكاتیان در یك دوره سه ساله با تمركز زیاد بر موسیقی ردیفی ایران به درك معنایی و شیوه های تكنیكال خاصی در این موسیقی رسید و دلیل آن هم نبوغ خاصی است كه همیشه در زندگی مشكاتیان وجود داشت.»

این استاد موسیقی ایران ادامه داد؛ «بعد از این دوره مشكاتیان خلاقیت زیادی از خود نشان داد. ردیف های او، جواب های او به خواننده، سازی كه می زد، همگی و همگی مملو از حركاتی هنرورزانه و خلاقانه بود.»درویشی یكی از ویژگی های مهم و بارز مشكاتیان را توجه بیش از اندازه او به ادبیات دانست؛ «او به همان اندازه كه درگیر موسیقی بود درگیر سفر و ادبیات نیز هم بود. كمتر موسیقیدانی را می بینیم كه به اندازه مشكاتیان كتاب خوانده باشد و ویژگی عجیبی كه داشت این بود كه هر صفحه را كه دوبار می خواند حفظ می كرد.» به گفته درویشی باید نگاه پرویز مشكاتیان به موسیقی فهمیده و درك شود و موسیقیدان ها باید سعی كنند از تقلید هنر مشكاتیان بپرهیزند. درویشی در پایان با ذكر اینكه «چرا نهادهایی هستند كه به جای حمایت بر سر موسیقی ایران می زنند»، گفت؛ «نهادهایی هستند كه نه از موسیقی و نه از افرادی مانند مشكاتیان حمایتی كه نمی كنند هیچ، تنها باعث سرخوردگی موسیقی ایرانی می شوند.»

در ادامه این مراسم حمیدرضا نوربخش خواننده و مدیرعامل خانه موسیقی روی صحنه رفت و ضمن نابغه خواندن مشكاتیان گفت؛ «نوابغ طلوع و درخشش شان خیلی زود است و شاهكارهای او بین 17 تا 35 سالگی اش است.» او ادامه داد؛ «مشكاتیان خیلی زود به باروری رسید. وقتی بزرگ تری مانند عبادی كه به هیچ وجه اهل گزافه گویی نیست مشكاتیان 30 ساله را استاد خطاب می كند، می تواند به بزرگی و جایگاه والای مشكاتیان دلالت داشته باشد.» او مشكاتیان را خداوندگار ریتم ایران دانست؛ «پایه هایی كه مشكاتیان كاشت مرهون ذهن نابغه و خلاق خودش بود. چهار سال پیش درآمدها و بازی های ریتمیكی كه داشت منحصر به خود مشكاتیان است و هیچ كس دیگری نمی تواند مانند آنها را بیافریند.» در ادامه سعید فرج پوری آهنگساز و نوازنده كمانچه ایران ضمن نواختن آهنگ وطن، یاد و خاطره مشكاتیان را گرامی داشت؛ «خاطرم هست كه او را بعد از اتفاقات اخیر دیدم كه بر ادامه كار هنرمندان در شرایط خاص و اینچنینی كشور تاكید می كرد.» او افزود؛ « موسیقیدانان كشور خسته شده اند و هیچ تریبونی ندارند كه به وضعیت حال كشور اعتراض كنند و بدانند بالاخره موسیقی حرام است یا حلال.»

در ادامه این مراسم و بعد از سخنرانی های كوتاه آوا مشكاتیان دختر استاد مرحوم مشكاتیان، خواندن قطعه یی كوتاه توسط همایون شجریان و نوازندگی و خوانندگی مجید درخشانی، زهرا رهنورد استاد دانشگاه روی صحنه رفت و گفت؛ «سخت است در سوگ هم دانشگاهی سابق خودم و استاد بزرگ موسیقی ایران یعنی مشكاتیان صحبت كنم.»

او كه با تشویق بسیار زیاد حاضران روبه رو شده بود به ارتباط قوی بین مجسمه سازان و موسیقیدانان اشاره كرد؛ «مجسمه هایی كه ما می ساختیم با ملودی های موسیقیدانان هماهنگی زیادی داشت.» رهنورد مرگ های زودرس هنرمندان را بی ارتباط با وضعیت كنونی جامعه ندانست؛ «روح لطیف هنرمندان این همه معضلات اجتماعی را برنمی تابد. آنها مریض می شوند و بال و پرهای شكسته خود را از عالم دنیا رها می كنند.» او ادامه داد؛ «این سرنوشت مشكاتیان و دیگرانی بود كه در این ایام زودتر از حد انتظار بال می گشایند و پرواز می كنند.»