پیوند دیرینه شجریان با سعدی ، به بهانه روز سعدی

اول ارديبهشت روز سعدي است و پيوند موسيقي با شعر اين شاعر بزرگ از سوي خوانندگان بسياري از جمله محمدرضا شجريان برقرار شده است. جايگاه اشعار سعدي در موسيقي سنتي ايران به گونه يي است که خوانندگان بزرگ موسيقي ايراني چون تاج اصفهاني، بنان، محمدرضا شجريان، سيدجواد بديع زاده و... آثاري را از مجموعه اشعار سعدي خوانده اند اما بدون شک شجريان در خواندن اشعار سعدي پيشروست. توجه به اين شاعر جهاني در آخرين آلبوم او نيز نمايانگر است.

شجريان در آلبوم «سرود مهر»، غزل «دوچشم مست ميگونت ببرد آرام جان از دل» و «دلم تا عشق باز آمد در او جز غم نمي بينم» را از سعدي در بيات ترک خوانده است. اما توجه او به سعدي ديرين تر است. «پيوند مهر» در زمره نخستين آلبوم هاي پس از انقلاب شجريان است که با آهنگسازي «فرهنگ شريف» به تمامي به سعدي اختصاص يافته است.

غزل هاي معروف «هر کس به تماشايي رفتند به صحرايي»، «اي ساربان آهسته رو کارام جانم مي رود» و «بگذار تا بگريم چون ابر در بهاران» به همراه «خفته خبر ندارد سر بر کنار جانان» با صداي شجريان همراه شده اند.

اما آلبوم «نوا» که به صورت مرکب خواني عرضه شده يقيناً نقطه عطف سعدي خواني استاد آواز ايراني است. شجريان در اين آلبوم غزل «بگذار تا مقابل روي تو بگذريم» و «ما گدايان خيل سلطانيم» را در دستگاه «نوا» چنان با استادي اجرا کرده که هنوز پس از سال ها طنين عارفانه اين اشعار در گوش علاقه مندان موسيقي ايراني است. او در ادامه غزل «غم زمانه خورم يا فراق يار کشم» را نيز از سعدي در بيات ترک اجرا کرده است. آهنگسازي پرويز مشکاتيان نيز در اين مرکب خواني که از نوا به بيات ترک و سه گاه سرک مي کشد همراه شجريان است.

با وجود موفقيت بي نظير شجريان در اجراي آوازي اشعار سعدي در آلبوم «نوا» آنچه او به همراه جواب آواز مشکاتيان در آلبوم «دستان» بر روي غزل «از در درآمدي و من از خود بدر شدم..» در «چهارگاه» به نمايش گذاشت، اوج تلفيق شعر سعدي و موسيقي ايراني است. غزل «اي پيک پي خجسته که داري نشان دوست» در بيات زند در آلبوم «دل مجنون»، «برخيز تا يک سو نهيم اين دلق ازرق فام را» در بيات زند در آلبوم «در خيال» و غزل «شبي ياد دارم که چشمم نخفت» در شور و در آلبوم «بهاردلکش» و غزل «تو را سريست که با ما فرو نمي آيد» از آلبوم «فرياد» از جمله ديگر اشعار سعدي با اجراي شجريان است.

شجريان سعدي خواني خود را همچنان در کنسرت ها و آلبوم هايش ادمه مي دهد به طوري که سال گذشته اولين کنسرت خود را با گروه آوا با عنوان «استاد سخن سعدي» برگزار کرد و چندي بعد نيز قسمت دوم اين کنسرت را در قالب آلبوم موسيقي با عنوان «غوغاي عشق بازان» منتشر کرد. بهترين وصف درباره سعدي خواني شجريان را خود او در تصنيف «اگر دستم رسد روزي که انصاف از تو بستانم» از زبان سعدي و با آهنگسازي فرهاد فخرالديني در چهارگاه بيان کرده است؛ «من آن مرغ سخندانم که در خاکم رود صورت/ هنوز آواز مي آيد به معني از گلستانم».